Celestia là modular blockchain đầu tiên được thiết kế để tách biệt lớp đồng thuận (consensus layer) và lớp thực thi (execution layer), cho phép các nhà phát triển tạo ra các ứng dụng phi tập trung có khả năng mở rộng và hiệu quả cao. Bằng cách giới thiệu một lớp dữ liệu sẵn có (data availability layer) có thể được tận dụng bởi các rollup và các lớp thực thi khác, Celestia đang dần thay đổi cách blockchain hoạt động và tương tác.
Sự Phát triển của Blockchain: từ Monolithic đến Modular
Monolithic blockchain và Những hạn chế
Các blockchain truyền thống, chẳng hạn như Bitcoin và Ethereum, tuân theo cấu trúc nguyên khối, trong đó tất cả các chức năng cốt lõi: thực thi, thanh toán, đồng thuận và dữ liệu sẵn có, đều được xử lý trong một mạng duy nhất. Mặc dù thiết kế này đảm bảo tính phi tập trung và bảo mật, nhưng nó đi kèm với những nhược điểm chính:
- Vấn đề về khả năng mở rộng: Vì mọi giao dịch đều được xử lý bởi tất cả các node, mạng trở nên tắc nghẽn, dẫn đến thời gian giao dịch chậm hơn và phí cao.
- Yêu cầu tài nguyên cao: Chạy một full node đòi hỏi sức mạnh tính toán đáng kể, khiến sự tham gia vào mạng trở nên hạn chế hơn.
- Hạn chế về tính linh hoạt: Các nhà phát triển phải làm việc dựa trên các quy tắc và sự ràng buộc được xác định trước của blockchain, giảm tiềm năng đổi mới.
Mô hình Modular Blockchain
Modular blockchain chia nhỏ các chức năng cốt lõi này thành các lớp riêng biệt, giúp tăng hiệu quả và tùy chỉnh. Thay vì xử lý mọi thứ trong một blockchain duy nhất, cách tiếp cận modular gán các trách nhiệm khác nhau cho các lớp cụ thể:
- Lớp thực thi (Execution Layer): Xử lý các hợp đồng thông minh và giao dịch.
- Lớp thanh toán (Payment Layer): Đảm bảo tính cuối cùng và giải quyết tranh chấp.
- Lớp đồng thuận (Consensus layer): Duy trì sự đồng ý về trạng thái của blockchain.
- Lớp dữ liệu sẵn có (Data availability layer): Đảm bảo rằng dữ liệu giao dịch có thể truy cập và xác minh được.
Cấu trúc tách rời này cho phép các mạng blockchain mở rộng hiệu quả hơn trong khi vẫn duy trì tính bảo mật và phi tập trung.

Celestia: Modular Blockchain Đầu tiên
Điều gì làm cho Celestia trở nên độc đáo?
Celestia là modular blockchain tiên phong tập trung vào việc cung cấp chức năng đồng thuận và dữ liệu sẵn có, để lại việc thực thi cho các rollup tự chủ và các môi trường thực thi khác. Mô hình này cho phép các nhà phát triển khởi chạy các blockchain có khả năng tùy chỉnh cao mà không cần một tập hợp validator riêng biệt.
Các tính năng chính của Celestia bao gồm:
- Kiến trúc tách rời: Celestia không trực tiếp xử lý các hợp đồng thông minh mà thay vào đó đảm bảo khả năng dữ liệu và sự đồng thuận cho các lớp thực thi.
- Thiết kế thân thiện với Rollup: Các nhà phát triển có thể triển khai rollup mà không cần xây dựng cơ sở hạ tầng an ninh của riêng họ.
- Khả năng tương thích đa môi trường: Hỗ trợ Máy ảo Ethereum (EVM), Máy ảo Solana (SVM) và các mô hình thực thi khác.
Data Availability (DAS): Một Đổi mới Quan trọng
Một trong những công nghệ đột phá nhất của Celestia là Data Availability Sampling (DAS). Điều này cho phép các light node xác minh tính khả dụng của một lượng lớn dữ liệu blockchain mà không cần tải xuống toàn bộ tập dữ liệu. Kết quả là:
- Các node có thể hoạt động hiệu quả với các yêu cầu phần cứng tối thiểu.
- Chi phí giao dịch giảm đáng kể.
- Mạng blockchain có thể mở rộng mà không làm giảm tính bảo mật.
DAS đảm bảo rằng tất cả dữ liệu giao dịch vẫn có thể truy cập được trong khi vẫn duy trì quy trình xác minh và tính phi tập trung.

Ưu điểm của Celestia trong Hệ sinh thái Web3
Cho phép Rollup tự chủ
Một ưu điểm lớn của thiết kế modular của Celestia là khả năng hỗ trợ các rollup tự chủ, hoạt động như các blockchain độc lập tự quản trong khi sử dụng Celestia cho đồng thuận và dữ liệu sẵn có. Không giống như các rollup truyền thống dựa vào Ethereum hoặc các chuỗi khác để bảo mật, các rollup tự chủ có thể xác định các quy tắc và cơ chế nâng cấp riêng mà không cần phụ thuộc bên ngoài.
Chi phí thấp và khả năng tiếp cận cao hơn
Phát triển một blockchain truyền thống mới đòi hỏi phải xây dựng một mạng lưới validator chuyên dụng, điều này gây tốn kém chi phí và mất nhiều thời gian. Celestia loại bỏ vấn đề này bằng cách cung cấp lớp dữ liệu sẵn có plug-and-play, cho phép các nhà phát triển tập trung vào chức năng thực thi và đổi mới hơn là cơ sở hạ tầng.
- Giảm chi phí: Không cần khởi động một tập hợp validator riêng biệt.
- Triển khai dễ dàng hơn: Rollup và dApp có thể được khởi chạy liền mạch.
- Tính bao trùm lớn hơn: Các light node có thể tham gia mà không cần yêu cầu phần cứng cao.
Khả năng tương tác Đa chuỗi
Bằng cách cung cấp lớp dữ liệu sẵn có, Celestia tăng cường khả năng tương tác giữa các chuỗi, cho phép các rollup và blockchain khác nhau giao tiếp liền mạch. Điều này thúc đẩy một hệ sinh thái đa chuỗi, nơi các mạng như Ethereum, Cosmos và Solana có thể tương tác hiệu quả mà không ảnh hưởng đến tính bảo mật.
Hệ sinh thái đang mở rộng của Celestia
Khi việc áp dụng Celestia ngày càng tăng, nhiều dự án đang tận dụng kiến trúc modular này để xây dựng các ứng dụng blockchain thế hệ tiếp theo:
- Cevmos: Một rollup tương thích với EVM được thiết kế cho các ứng dụng đa chuỗi.
- Fuel: Một lớp thực thi hiệu suất cao tối ưu hóa hiệu quả hợp đồng thông minh.
- dYmension: Mạng rollup chủ quyền hỗ trợ phát triển rollApp.
- Eclipse: Một rollup lai Solana-VM kết hợp tốc độ của Solana với khả năng mở rộng của Celestia.
Các dự án này minh họa tiềm năng to lớn của cách tiếp cận modular đến Celestia trong việc thúc đẩy đổi mới Web3.
Tương lai của Modular Blockchain và Web3
Mô hình modular blockchain của Celestia đang định hình lại cách các ứng dụng phi tập trung và mạng blockchain được xây dựng, giống như điện toán đám mây đã cách mạng hóa cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin truyền thống.
Các use case và tác động tiềm năng:
- Tài chính Phi tập trung (DeFi): Các ứng dụng DeFi có khả năng mở rộng hơn với chi phí giao dịch giảm.
- GameFi và NFT: Nền tảng chơi game và NFT hiệu suất cao với gas tối thiểu.
- Giải pháp Doanh nghiệp: Các doanh nghiệp có thể triển khai blockchain riêng tư hoặc lai mà không cần đầu tư cơ sở hạ tầng tốn kém.
Khi công nghệ blockchain tiếp tục phát triển, các kiến trúc modular như Celestia sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới, giảm rào cản gia nhập và tạo ra một internet phi tập trung hiệu quả hơn.
Kết luận
Celestia đại diện cho sự thay đổi mô hình về khả năng mở rộng blockchain, cung cấp một cơ sở hạ tầng modular tăng cường tính linh hoạt, bảo mật và hiệu quả. Bằng cách tách rời sự đồng thuận và thực thi, Celestia cho phép các nhà phát triển tạo ra các rollup tự chủ và các ứng dụng phi tập trung có thể mở rộng mà không bị các hạn chế của monolithic blockchain.
Với các giải pháp dữ liệu sẵn có sáng tạo, chi phí giảm và hệ sinh thái đang phát triển, Celestia được thiết lập để trở thành nền tảng của cuộc cách mạng Web3. Khi việc áp dụng tăng lên, tác động của nó đối với DeFi, Gaming và các ứng dụng doanh nghiệp sẽ củng cố hơn nữa vị thế của Celestia như một người dẫn đầu trong không gian blockchain modular.
Về OriginStake
Originstake là validator chuyên nghiệp và đáng tin cậy, hỗ trợ bạn trong các hoạt động staking. Chúng tôi cung cấp các dịch vụ hỗ trợ toàn diện, bảng điều khiển quản lý phần thưởng, chia sẻ lợi nhuận và nhiều hơn nữa!
Với Originstake, staking trở nên an toàn, hiệu quả và cực kỳ tiết kiệm chi phí!