Bản nâng cấp Lotus v4 (CIP‑33) là bước đột phá mà cộng đồng Celestia chờ đợi, dự kiến được kích hoạt trên Mainnet Beta vào tháng 6/2025. Lotus gộp bốn cải tiến trọng điểm – CIP‑29, CIP‑30, CIP‑31 và CIP‑32 – dựa trên cơ sở kỹ thuật đã có từ Ginger (v3) và Lemongrass (v2).
Trong bài blog ngày 19/5 có tiêu đề “Introducing the Lotus upgrade: native TIA interop and reduced issuance”, Celestia mô tả Lotus như một bước tiến “chiến lược”, giúp tinh chỉnh mô hình kinh tế, trao quyền kiểm soát cho người dùng, đồng thời mở đường cho khả năng tương tác giữa các chuỗi một cách dễ dàng.
Lotus v4: Tinh chỉnh toàn diện từ Tokenomics tới Cross‑Chain
CIP‑29: Thắt chặt phát hành TIA, ổn định dài hạn
Một trong những thay đổi quan trọng đầu tiên là giảm 33% tỷ lệ lạm phát và disinflation của TIA với CIP-29. Ví dụ, lạm phát ở mốc 1,5 năm sau khi ra Mainnet sẽ giảm từ khoảng 7.2% xuống còn khoảng 5.0%, và các năm sau tiếp tục giảm tương tự. Đây là bước tiến để giảm áp lực pha loãng token, bảo vệ nỗ lực của người staking mà vẫn đảm bảo tính bảo mật của mạng.
CIP‑30: Quyền chủ động kiểm soát phần thưởng
Trước Lotus, các thao tác như redelegate hoặc undelegate có thể dẫn đến việc tự động nhận thưởng (auto-claim). Với CIP‑30, phần thưởng sẽ nằm trong module phân phối cho đến khi người dùng gọi thủ công MsgWithdrawDelegatorReward mới nhận được hoa hồng. Điều này giúp bạn chủ động hơn trong việc quản lý thời gian nhận thưởng – đặc biệt hữu ích cho mục đích tài chính cá nhân và kê khai thuế.
CIP‑31: Đồng bộ phần thưởng với vesting
Mục tiêu tiếp theo là đảm bảo người stake không thể nhận thưởng vượt quá mức cam kết vesting. CIP-31 quy định rằng phần thưởng staking tích lũy trong tài khoản vesting sẽ bị khóa và giải phóng theo lịch gốc. Đồng thời, validator chỉ được phép lấy tối đa 25% hoa hồng, tránh trường hợp họ thiết lập phí cao để lách luật vesting. Sự phối hợp này tạo nên một cơ chế công bằng và minh bạch cho những người tham gia dài hạn.
CIP‑32: Cross‑Chain Native qua Hyperlane
Điểm nổi bật của Lotus là CIP-32, tích hợp Hyperlane ngay trong Celestia, như hai module Cosmos SDK – x/core và x/warp. Nhờ vậy, token TIA có thể di chuyển giữa hơn 100 mạng lưới khác, gồm Ethereum, Arbitrum, Base… mà không cần sử dụng cầu bridgelink truyền thống. Ban đầu, bảo mật sẽ dùng ISM multisig, và trong tương lai sẽ nâng cấp lên ZK‑ISM, dùng validator Celestia để bảo vệ.
Lộ trình triển khai: Từ Arabica đến Mainnet
Lotus được phát hành theo cơ chế in‑protocol signaling đã được áp dụng từ Ginger (v3). Khi có ít nhất 5/6 tổng quyền biểu quyết signal “YES”, hệ thống sẽ tự kích hoạt sau một thời gian chờ nhất định.
Trên mạng thử nghiệm Arabica, Lotus đã được kích hoạt tại block 5 975 265 vào ngày 16/5/2025 sau một ngày delay. Tiếp theo, nó sẽ được triển khai trên Mocha với khoảng chờ dự kiến 2 ngày, trước khi đến Mainnet Beta vào tháng 6, với thời gian delay khoảng 7 ngày.
Lotus mang đến gì cho hệ sinh thái Celestia?
- Cân bằng kinh tế: CIP‑29 giúp giảm phát hành để bảo vệ giá trị token, tăng bền vững lâu dài.
- Quyền người dùng: CIP‑30 và CIP‑31 nâng cao quyền kiểm soát và bảo vệ phần thưởng qua vesting.
- Khả năng giao tiếp cross‑chain: CIP‑32 giúp TIA “thoát vỏ” qua Hyperlane, mở ra hàng trăm cơ hội kết nối và tương tác.
- Module mạnh mẽ: Lotus cho thấy khả năng modular của Celestia khi vừa giữ được yếu tố bảo mật, vừa mở rộng môi trường tương tác đa chuỗi.
Như vậy, Lotus v4 không chỉ là bản nâng cấp kỹ thuật mà mô tả tầm nhìn sâu sắc về một blockchain “modular” có khả năng mở rộng, đổi mới và tương tác linh hoạt giữa các mạng lưới.
Kết luận
Bản nâng cấp Lotus v4 không chỉ đơn thuần là cải tiến kỹ thuật, mà là minh chứng cho tầm nhìn rõ ràng của Celestia: từ tokenomics chính xác, thưởng có kiểm soát, đến khả năng tương tác chuỗi chéo một cách tự nhiên và bền vững. Đây chính là bước đệm để Celestia khẳng định vị thế là nền tảng blockchain thế hệ mới, nơi modularity, scalability và interoperability cùng tồn tại một cách hài hòa.
Bạn đã sẵn sàng tham gia hệ sinh thái Celestia chưa? Hãy theo dõi Celestia để cập nhật những tin tức mới nhất và khám phá cơ hội staking cùng OriginStake để tối đa hóa lợi nhuận của bạn!
